راهنمای کامل پارت نامبر آیفون؛ تشخیص ریپک، منطقه ساخت و انتخاب مطمئن قبل از خرید
اگر قصد خرید آیفون نو یا کارکرده دارید، احتمالاً اصطلاحاتی مثل پارت نامبر آیفون، «ورژن امارات»، «ورژن آمریکا»، «ZP / LL» یا حتی «گوشی ریپک» به گوشتان خورده است. خیلی از فروشندهها سعی میکنند با بازی با همین اصطلاحات، گوشی معمولی را بهعنوان «خاص» یا حتی بدتر از آن، گوشی دستکاریشده را بهعنوان «آکبند» بفروشند. در این راهنما قدمبهقدم توضیح میدهیم پارت نامبر چیست، هر کد برای چه منطقهای است و چطور تشخیص دهید آیفون ریپک یا رفرش نباشد.
این مطلب هم برای کسی که میخواهد آیفون نو بخرد مفید است، هم برای کسی که سراغ آیفون کارکرده میرود و میخواهد با حداقل ریسک انتخاب کند. بخشی از نکاتی که میخوانید، بر اساس توضیحات اپل و بخشی هم براساس تجربه تعمیرکاران و فروشندگان بینالمللی جمعبندی شده است؛ همان چیزی که در راهنماهای تخصصی خارجی هم روی آن تأکید میشود: عیبیابی دقیق، شفافیت، و توجه به جزئیات قبل از خرید.
اگر قبل از خرید آیفون میخواهید از سلامت کامل دستگاه مطمئن شوید، تکنسینهای موبایلوم میتوانند ۰ تا ۱۰۰ تست سختافزاری و نرمافزاری را برایتان انجام دهند؛ از بررسی سلامت باتری و صفحهنمایش گرفته تا تست فیسآیدی، دوربینها، اسپیکر، میکروفون و وضعیت فعالسازی دستگاه. برای هماهنگی کافی است از طریق فرم ثبت درخواست تعمیر و مشاوره در محل اقدام کنید.
پارت نامبر آیفون چیست و چرا اینقدر مهم شده؟
پارت نامبر در واقع کد قطعه یا مدل در سیستم اپل است؛ یعنی اپل برای هر ترکیب از مدل، رنگ، ظرفیت حافظه و منطقه عرضه، یک کد منحصربهفرد تعریف میکند. برای مثال ممکن است روی جعبه نوشته شده باشد:
MLPF3LL/A
این کد به اپل و فروشنده میگوید: «این دستگاه یک آیفون با مدل مشخص، رنگ مشخص، ظرفیت مشخص و مخصوص بازار یک کشور یا منطقه خاص است.» در بسیاری از مستندات فنی، از این کد برای ردیابی موجودی، گارانتی، فراخوانها و تشخیص سری ساخت استفاده میشود. مشکل از جایی شروع میشود که بعضی فروشندهها با این کدها بازی میکنند؛ جعبه یک گوشی را عوض میکنند، پارت نامبر را روی جعبه دیگری میگذارند یا گوشی تعمیری را با جعبه «آکبند» جفت میکنند و در نهایت چیزی تحویل مشتری میدهند که ظاهراً نوست، اما در عمل ریپک یا حتی رفرش است.
اگر دوست دارید ویدئوهای واقعی از روند تعمیر و تست آیفون در محل را ببینید، نمونه ویدئوها در صفحه اصلی موبایلوم قرار داده شدهاند.
ساختار پارت نامبر آیفون؛ این حروف و اعداد چه میگویند؟
برای اینکه بتوانید با یک نگاه، چیزهایی از پارت نامبر بفهمید، باید ساختار کلی آن را بشناسید. معمولاً پارت نامبر آیفون از سه بخش تشکیل میشود:
- بخش اول (ترکیب حروف و عدد اول): مدل دستگاه و تنظیمات کلی آن (سری، رنگ، ظرفیت و…)
- حرف یا حروف میانی: جزئیات بیشتر داخلی، مثل رنگ و کانفیگ.
- پسوند (بعد از اسلش «/»): کد منطقه یا کشور؛ مثل LL/A، ZP/A، CH/A و…
در منابع فنی بینالمللی هم تأکید میشود که بخش پسوند یعنی همان کد منطقه، برای خریدار مهمترین قسمت است؛ چون نشان میدهد این دستگاه برای کدام بازار طراحی شده، چه نوع شارژر (در نسلهایی که شارژر داخل جعبه بود) همراهش بوده و بعضی محدودیتهای نرمافزاری مثل فیستایم در برخی کشورها چگونه است.
پارت نامبرهای رایج آیفون و مناطق آنها
در جدول زیر چند پارت نامبر رایج و منطقه تقریبی آنها را میبینید. ممکن است برخی کدها در طول زمان یا با تغییر سیاستهای اپل کمی تغییر کنند، اما این فهرست یک دید کلی به شما میدهد:
| پسوند پارت نامبر | منطقه / بازار هدف | نکات مهم |
|---|---|---|
| LL/A | آمریکای شمالی (مثلاً آمریکا) | جزو محبوبترین پارتها در بازار غیررسمی؛ سازگار با بسیاری از اپراتورهای جهانی. |
| ZP/A | هنگکنگ / ماکائو | در برخی مدلها، پشتیبانی دو سیمکارت فیزیکی گزارش شده است. |
| CH/A | چین | در برخی سریها تنظیمات خاص مطابق قوانین چین (مثلاً تماسها، فیستایم و…) |
| AE/A | امارات / خاورمیانه | در بعضی نسلها محدودیت روی فیستایم گزارش شده، هرچند سیاستها در طول زمان تغییر کردهاند. |
| B/A | بریتانیا و برخی کشورهای اروپا | از نظر کیفیت سختافزار با سایر مناطق تفاوت معنیداری ندارد. |
نکته مهم:
براساس توضیحات اپل و تجربه تعمیرکاران بینالمللی، کیفیت ساخت بین پارت نامبرها متفاوت نیست.
تفاوت اصلی در برخی جزئیات نرمافزاری، نوع آداپتور (در نسلهایی که آداپتور وجود داشت) و الزامات قانونی هر کشور است.
آیا پارت نامبر روی کیفیت، آنتندهی و عمر دستگاه اثر دارد؟
یکی از رایجترین سوءتفاهمها این است که مثلاً «پارت نامبر X آنتن بهتری دارد» یا «پارت نامبر Y باتری ضعیفتری دارد». تا جایی که در مستندات فنی اپل و گزارشهای تعمیرکاران مستقل دیده میشود:
- سختافزار اصلی گوشی در اکثر پارت نامبرها یکسان است.
- تفاوتها ممکن است در نوع مودم (برای بازارهایی با قوانین خاص فرکانسی) یا پشتیبانی بعضی باندها باشد، اما در استفاده روزمره اغلب کاربران، این تفاوتها محسوس نیست.
- چیزی که معمولاً باعث تفاوت تجربه میشود، شرایط شبکه اپراتور، سلامت گوشی و نحوه استفاده است، نه خود پارت نامبر.
بنابراین اگر فروشنده سعی میکند صرفاً با تکیه روی یک پارت نامبر خاص، قیمت را خیلی بالاتر ببرد، حواستان جمع باشد؛ مهمتر از پارت نامبر، سلامت واقعی دستگاه و شفاف بودن وضعیت نو یا کارکرده بودن است.
پارت نامبر آیفون را از کجا پیدا کنیم؟
برای دیدن پارت نامبر، چند روش متداول وجود دارد:
- روی جعبه: معمولاً روی برچسب کنار یا پشت جعبه، زیر بارکد و کنار مدل، پارت نامبر درج شده است.
- داخل تنظیمات گوشی: در بسیاری از مدلها با رفتن به مسیر Settings > General > About میتوانید مدل و کدهای مربوطه را ببینید.
- بر اساس شماره سریال و مدل: با استفاده از سریال و مدل دستگاه، میتوان در سایت رسمی اپل و منابع آموزشی معتبر، اطلاعات بیشتری درباره کانفیگ و وضعیت گارانتی دید.
اپل خودش در راهنماهای رسمی، از همین اطلاعات (Model Number، Serial Number و Coverage) برای تشخیص وضعیت گارانتی، تاریخ فعالسازی و نوع دستگاه استفاده میکند؛ شما هم در هنگام خرید میتوانید از همین دادهها برای بالا بردن اطمینان خود استفاده کنید.
تشخیص آیفون ریپک، رفرش یا کارکرده از روی جعبه و پارت نامبر
«ریپک» معمولاً به گوشیای گفته میشود که یکبار باز شده، شاید کار کرده، تعمیر شده یا حتی تعویض شده و دوباره در جعبه قرار داده شده؛ اما بهعنوان «آکبند» یا «نو» فروخته میشود. برای کاهش ریسک، به این نکات توجه کنید:
- یکسان بودن IMEI روی جعبه و داخل گوشی: در بخش About گوشی، IMEI را با IMEI درجشده روی جعبه مقایسه کنید. هرگونه عدم تطابق، یک علامت هشدار است.
- بررسی بستهبندی و لیبلها: در بسیاری از گوشیهای ریپک، نایلون دور جعبه یا لیبلها دوباره چسبانده شده و کاملاً تمیز و یکنواخت نیستند.
- بررسی تاریخ فعالسازی: در سامانه رسمی اپل با وارد کردن سریال، میتوان دید که دستگاه قبلاً فعال شده است یا نه؛ اگر قرار است گوشی نو باشد، اما تاریخ فعالسازی گذشته را نشان میدهد، باید شک کنید.
یک نکته مهم که در بسیاری از راهنماهای خارجی هم به آن اشاره شده:
حرف اول مدل (نه پارت نامبر روی جعبه)، میتواند سرنخ مهمی بدهد:
- M بهطور معمول برای دستگاههای خردهفروشی (Retail) است.
- N معمولاً برای دستگاههای جایگزینشده (Replacement) در گارانتی استفاده میشود.
- F در بسیاری از موارد به دستگاههای Refurbished اشاره دارد.
- P گاهی برای دستگاههای شخصیسازیشده (مثلاً با حک نام) گزارش شده است.
این حروف را باید کنار سایر شواهد (تاریخ فعالسازی، وضعیت ظاهری، جعبه، فاکتور) ببینید؛ صرفاً دیدن یک حرف بهتنهایی کافی نیست، اما میتواند آلارم اولیه خوبی باشد.
نکات مهم قبل از خرید آیفون نو
اگر قصد خرید آیفون نو دارید، این چکلیست کوتاه میتواند کمکتان کند:
- پارت نامبر و مدل را از روی جعبه و داخل تنظیمات، با هم تطبیق دهید.
- تاریخ فعالسازی دستگاه را در سامانه رسمی اپل چک کنید؛ برای گوشی «نو» منطقی است که وضعیت آن هنوز Active نشده باشد یا بهتازگی فعال شده باشد.
- اگر فروشنده روی یک پارت نامبر خاص تأکید عجیب برای بالابردن قیمت داشت، بیشتر سوال بپرسید.
- ظاهر جعبه، لیبلها، سریال و IMEI را دقیق نگاه کنید؛ هر چیز غیرطبیعی (خطوخش، لیبلهای دوباره چسبانده شده، هولوگرام نامرتب) را جدی بگیرید.
در نهایت، حتی اگر همه چیز روی کاغذ درست بود، بهتر است بعد از خرید، گوشی را کامل تست کنید؛ از صفحهنمایش و تاچ گرفته تا دوربین، صدا و باتری. اگر بعداً مشکلی مثل ضعف باتری یا شکستگی صفحه داشتید، میتوانید برای تعویض باتری آیفون یا تعویض السیدی گوشی از سرویسهای موبایلوم کمک بگیرید.
نکات مهم قبل از خرید آیفون دستدوم (کارکرده)
در خرید آیفون کارکرده، علاوه بر پارت نامبر، چند موضوع حیاتی دیگر هم هست:
- سلامت باتری: در بخش Battery Health ببینید ظرفیت باقیمانده چقدر است.
- فیسآیدی یا تاچآیدی: عملکرد آنها را کامل تست کنید؛ تعمیر اشتباه این بخشها میتواند دردسرساز شود.
- صفحهنمایش: وجود لکه، پیکسل سوخته، خطهای رنگی یا تعویض شدن غیرتخصصی را بررسی کنید.
- صدا و میکروفون: تماس بگیرید، با Voice Recorder تست کنید و از اسپیکر بالا و پایین مطمئن شوید.
- بدنه: لبهها، جای پیچها، خشها و آثار باز شدن دستگاه را چک کنید.
اگر بعد از خرید متوجه شدید بخشی از گوشی درست کار نمیکند (مثلاً فیسآیدی یا اسپیکر)، دنیا به آخر نرسیده؛ بسیاری از این موارد قابل تعمیر هستند و میتوانید از خدمات تعمیر موبایل در محل یا سرویس سیار موبایلوم استفاده کنید تا گوشی در محل خودتان بررسی و در صورت امکان تعمیر شود.
سؤالات متداول درباره پارت نامبر آیفون و تشخیص ریپک
آیا پارت نامبر آیفون روی کیفیت سختافزار تأثیر دارد؟
طبق توضیحات اپل و گزارش تعمیرکاران مستقل، کیفیت سختافزار بین پارت نامبرهای مختلف تفاوت خاصی ندارد. تفاوتها بیشتر مربوط به بازار هدف، برخی باندهای مخابراتی و مسائل قانونی هر کشور است.
کدام پارت نامبر برای استفاده در ایران بهتر است؟
از نظر سختافزار، تفاوت بزرگی بین پارت نامبرها وجود ندارد. مهمتر آن است که دستگاه سالم، غیرریپک و با وضعیت شفاف فروخته شود. بسیاری از کاربران از پارتهای LL/A، ZP/A و AE/A بدون مشکل استفاده میکنند؛ اما همیشه شرایط اپراتور، رجیستری و قوانین داخلی را هم در نظر بگیرید.
چطور بفهمم آیفونی که میخرم ریپک یا رفرش نیست؟
با تطبیق IMEI و سریال روی جعبه و داخل گوشی، بررسی تاریخ فعالسازی، دقت به بستهبندی و لیبلها و توجه به حروف ابتدای مدل (مثل M، N یا F) میتوان تا حد زیادی ریسک خرید آیفون ریپک یا رفرش را کم کرد. هیچ نشانهای بهتنهایی کافی نیست، اما مجموع این نشانهها تصویر خوبی به شما میدهد.
آیا ریپک بودن یعنی حتماً گوشی خراب است؟
نه الزاماً؛ ممکن است گوشی تعمیر شده و از نظر ظاهری و عملکردی خوب باشد، اما مسئله اصلی شفافیت و قیمتگذاری منصفانه است. وقتی دستگاه بهعنوان «نو» فروخته میشود ولی در واقع باز شده یا تعمیر شده، شما هزینه یک کالای نو را برای چیزی میپردازید که آن ارزش را ندارد.
اگر بعد از خرید فهمیدم گوشیام ریپک بوده چه کار کنم؟
اول از همه با فروشنده و فاکتور خرید موضوع را مطرح کنید؛ اگر امکان تعویض یا پسدادن وجود نداشت، حداقل با یک تکنسین مطمئن وضعیت فنی دستگاه را بررسی کنید تا اگر ایرادی هست، زودتر برای رفع آن اقدام شود و مشکل بزرگتری برای برد، باتری یا صفحهنمایش پیش نیاید.